Zorgpremie en zorgtoeslag

Twee tellingen naast elkaar

BRP-bevolking tegenover de Zvw-verzekerdenraming

Bron: CBS (1-1-2026) en Zorginstituut Nederland (raming 1-7-2026, afgerond op duizendtallen).

Waarom je deze twee niet van elkaar mag aftrekken

• Andere populatie. De Zvw-raming bevat niet-ingezetenen: mensen die niet in de BRP staan maar wel in Nederland werken. Voor 2026 raamt het Zorginstituut 213.858 niet-ingezetenen in het somatische model.
• Andere peildatum. 1 januari tegenover 1 juli 2026.
• Ander stelsel. Sommige BRP-inwoners vallen onder RMA, RMO of SZVK en komen dus niet in de Zvw-telling voor.
• Andere eenheid. Het GGZ-model rekent met 209.890 verzekerdenjaren, niet met personen.

Volwassenen met en zonder zorgtoeslag

Personen van 18 jaar en ouder, 2025 (voorlopig)

Bron: CBS. 4.527.510 van de 14.844.481 volwassenen, oftewel 30,5%.

Wat blijft een huishouden zelf betalen?

Bij de gemiddelde premie en de maximale zorgtoeslag, per maand

Rekenkundige illustratie; de werkelijke toeslag daalt naarmate het inkomen stijgt.

Asielzoekers: de RMA

• Asielzoekers in de COA-opvang vallen onder de Regeling Medische zorg Asielzoekers, niet onder een individuele Zvw-polis. Geen nominale premie, geen eigen bijdrage, geen verplicht eigen risico.
• Op 14 september 2026 registreerde het COA 83.006 personen met recht op opvang, verdeeld over 41.321 in reguliere locaties, 33.963 in noodopvang en 7.722 buiten het COA, op 324 locaties.
• Dit is een opvangregistratie met verschillende juridische statussen, deels wel en deels niet in de BRP. Het getal mag niet bij de bevolking worden opgeteld.
• Betaald werk verandert dit niet automatisch: er kan een eigen bijdrage aan het COA gelden, wat juridisch iets anders is dan een nominale premie.

Statushouders: het moment telt, niet de plek

• Een verblijfsvergunning betekent niet dat iemand direct uit de opvang vertrekt; statushouders blijven er vaak tot er huisvesting is.
• Bepalend voor de premie is de ingangsdatum van de Zvw-dekking. Binnen vier maanden na de vergunning kan een verzekering worden afgesloten, eventueel met terugwerkende kracht — en dan is óók met terugwerkende kracht premie verschuldigd.
• Een statushouder is dus geen vaste premievrije categorie. Zodra een reguliere polis geldt, betaalt een volwassene de gewone premie, geldt het eigen risico en kan bij laag inkomen zorgtoeslag worden aangevraagd.

Oekraïense ontheemden: de RMO

• Op 30 juni 2026 stonden 138.890 ontheemden uit Oekraïne bij Nederlandse gemeenten geregistreerd; 96.910 bedden in de gemeentelijke noodopvang waren in gebruik.
• Met tijdelijke bescherming en de juiste BRP-code loopt de zorg via de Regeling medische zorg ontheemden. Die is kosteloos en loopt in ieder geval tot maart 2028.
• Zij staan in beginsel al in de BRP en tellen dus al mee in de 18,13 miljoen.
• Wie in Nederland werkt kan kiezen voor een eigen Nederlandse polis; dan gelden premie, eigen risico en mogelijk zorgtoeslag.

Militairen, gedetineerden en gemoedsbezwaarden

• Actief dienende militairen vallen niet onder de Zvw maar onder de SZVK. Defensie telde op 1 september 2026 46.936 beroepsmilitairen. Geen nominale Zvw-premie, wel een eigen verplicht stelsel.
• Gedetineerden kunnen de basisverzekering tijdens detentie stopzetten; de overheid regelt en betaalt de zorg. De zorgtoeslag stopt dan ook. Het Zorginstituut rekent met circa 10.000 gedetineerden van 18 jaar en ouder.
• Gemoedsbezwaarden, 3.921 in 2025, willen vanuit geloofs- of levensovertuiging geen verzekering. Zij betalen vervangende belasting, dus de zorg is voor hen niet kosteloos. Zorgtoeslag is niet beschikbaar.

Wat hard is

• 3.285.727 geregistreerde inwoners zijn jonger dan 18 jaar en betalen geen nominale premie: 18,12% van de bevolking.
• 4.527.510 volwassenen ontvingen in 2025 zorgtoeslag, 30,5% van de 18-plusbevolking — maar zij blijven premieplichtig.
• 3.921 gemoedsbezwaarden betalen vervangende belasting.
• Circa 10.000 gedetineerden van 18 jaar en ouder betalen tijdens detentie geen basispremie.
• 138.890 Oekraïense ontheemden stonden op 30 juni 2026 geregistreerd; een groot deel valt onder de kosteloze RMO.

Waarom een exact totaal ontbreekt

• BRP en Zvw hanteren verschillende populaties.
• Peildata verschillen: 1 januari, 1 juli, jaarcijfers en weekstanden lopen door elkaar.
• Categorieën overlappen: een ontheemde staat al in de BRP, een statushouder kan nog in de RMA zitten, een militair staat gewoon ingeschreven.
• Andere eenheden: personen, verzekerdenjaren, geraamde verzekerden en administratieve toekenningen door elkaar.
• Sommige "geen-premie"-groepen betalen wel een andere verplichte bijdrage.
• De status verandert tijdens het jaar: achttien worden, uitstroom uit de opvang, detentie, werk in een ander land.

Heusden tegenover Nederland

Aandeel inwoners onder 18 jaar, 1 januari 2026

Bron: CBS StatLine, eigen berekening op enkele leeftijdsjaren.

Wat hieruit volgt, en wat niet

• Wel hard. Heusden telt 8.516 inwoners onder de 18 jaar, 18,2% van de bevolking. Voor hen wordt geen nominale premie betaald. Dat aandeel ligt een fractie boven het landelijke gemiddelde van 18,1%.
• Wel hard. 38.173 inwoners van Heusden zijn 18 jaar of ouder. Bij de gemiddelde premie van 1.884 euro gaat er in deze gemeente jaarlijks ruwweg 72 miljoen euro aan nominale zorgpremie om, vóór zorgtoeslag.
• Indicatief. Zou het landelijke aandeel van 30,5% ook in Heusden gelden, dan zouden hier ongeveer 11.600 volwassenen zorgtoeslag ontvangen. Dit is een afgeleide schatting: het CBS publiceert het aantal zorgtoeslagontvangers niet op gemeenteniveau, en Heusden heeft een ander inkomensprofiel dan het landelijke gemiddelde.
• Niet af te leiden. Hoeveel inwoners van Heusden onder een bijzonder zorgregime vallen, is uit openbare bronnen niet vast te stellen. De COA-, RMO- en SZVK-registraties kennen geen openbare uitsplitsing per gemeente.